Rzeczpospolita Polska - Urząd Komunikacji Elektronicznej

Czym jest roaming międzynarodowy?

Poradnik Urzędu Komunikacji Elektronicznej ma na celu przedstawienie mechanizmów działania usługi roamingu oraz taryf stosowanych przez operatorów, a także wskazanie sposobów zabezpieczenia się przed niepotrzebnymi kosztami.

Roaming międzynarodowy to usługa oferowana przez operatorów ruchomych sieci telefonicznych, która umożliwia korzystanie z telefonu komórkowego za granicą. Możliwość oferowania takiej usługi wynika z faktu, iż operatorzy sieci ruchomych posiadają odpowiednie umowy z operatorami zagranicznymi, co umożliwia użytkownikom odbieranie oraz inicjowanie połączeń, wysyłanie oraz odbieranie krótkich wiadomości tekstowych oraz korzystanie z innych usług telefoni ruchomej. Dokładny zakres usług oraz ich ceny zależą od postanowień odpowiednich umów pomiędzy operatorami.

Operatorzy GSM zawierają umowy roamingowe z innymi operatorami GSM, a także z sieciami zbudowanymi w innych standardach (3G, iDEN, CDMA, telefonia satelitarna).

Należy zauważyć, iż z uwagi na wzrastającą liczbę dostawców usług w sieci ruchomej, różnorodność oferty oraz zależności między operatorami (sojusze międzyoperatorskie) konsument nie zawsze jest świadomy, ile płaci oraz za co płaci.

Kiedy korzystasz z telefonu komórkowego za granicą zagraniczny operator sieci komórkowej (host operator) przesyła odpowiedni rachunek Twojemu macierzystemu operatorowi (home operator). Następnie Twój operator wystawia Ci rachunek uwzględniający korzystanie z telefonu za granicą.

Stawki za korzystanie z sieci za granicą są ustalane przez partnerskie sieci roamingowe. Do stawek operatorów zagranicznych operator macierzysty dolicza marżę w wysokości 15%. Całość opłat z tytułu roamingu podlega opodatkowaniu polskim VAT-em - 22%.

Z uwagi na wspomniane wyżej zróżnicowanie zakresów umów międzyoperatorskich należy stwierdzić, iż konsumenci często mają problemy z porównaniem taryf w poszczególnych krajach.

Eurotaryfa

Dotychczas opłaty roamingowe są bardzo wysokie w stosunku do opłat za usługi w kraju, a nawet za międzynarodowe usługi telefonii stacjonarnej. Wchodzące w życie w dniu 30 czerwca 2007 r. rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i  Rady w sprawie roamingu w publicznych sieciach telefonii ruchomej wewnątrz Wspólnoty oraz zmieniające dyrektywę 2002/21/WE, przewiduje następujące maksymalne stawki detaliczne:

• 49 eurocentów (+ podatek VAT) za minutę połączenia wychodzącego,
• 24 eurocenty (+ podatek VAT) za minutę połączenia przychodzącego.

Planowane jest także dalsze obniżenie stawek w kolejnym roku obowiązywania rozporządzenia.

Jak wybrać eurotaryfę

Z chwilą wejścia w życie niniejszej regulacji operatorzy są obowiązani do dostosowania swoich cen do powyższych stawek w terminie 30 dni.

Wszystkim klientom korzystającym z roamingu oferuje się eurotaryfę. W ciągu miesiąca od wejścia w życie rozporządzenia klientom umożliwia się dokonanie wyboru eurotaryfy lub jakiejkolwiek taryfy roamingowej. Klienci mają dwa miesiące na poinformowanie operatora o dokonanym wyborze. Klienci, którzy w ciągu dwóch miesięcy nie dokonają wyboru zostaną objęci eurotaryfą automatycznie. Eurotaryfa zostanie aktywowana nie później niż miesiąc po otrzymaniu przez operatora macierzystego wniosku klienta.

W przypadku klientów, którzy przed wejściem w życie rozporządzenia dokonali wyboru taryfy roamingowej lub pakietu roamingowego innych niż eurotaryfa i nie dokonają wyboru przejścia na eurotaryfę, pozostaną objęci uprzednio wybraną taryfą lub pakietem.

Po zakończeniu 3-miesiecznego okresu przejścia na eurotaryfę, każdy klient będzie mógł żądać w dowolnym momencie zmiany eurotaryfy na inną lub przejścia na eurotaryfę. Zmiana taryfy jest bezpłatna i ma być dokonana w ciągu jednego dnia roboczego od otrzymania wniosku.

W związku z tym w interesie klientów korzystających z roamingu oraz planujących rozpoczęcie korzystania z tej usługi jest dokonanie wyboru taryfy i zgłoszenie tego operatorowi.

Informacje o opłatach roamingowych

Każdego klienta, który znajdzie się na terytorium innego państwa członkowskiego, operator zobowiązany jest poinformować automatycznie o opłatach za wykonanie i odbieranie połączeń za pomocą tekstowej usługi informacyjnej. Te podstawowe zindywidualizowane informacje są udzielane klientowi bezpłatnie i bez zbędnej zwłoki i obejmują maksymalne opłaty, którymi klient może zostać obciążony zgodnie z posiadanym planem taryfowym za:

• wykonywanie połączeń w odwiedzanym kraju;
• wykonywanie połączeń do państwa członkowskiego jego sieci macierzystej;
• odbieranie połączeń przychodzących.

Klient może zrezygnować z tej usługi w każdej chwili i może w dowolnym momencie żądać ponownego nieodpłatnego uruchomienia tej usługi przez operatora macierzystego.

Klientom niewidomym lub niedowidzącym informacje te mogą być przekazywane bezpłatnie poprzez połączenie głosowe.

Bardziej szczegółowe informacje cenowe dotyczące opłat roamingowych za połączenia głosowe, wiadomości SMS, MMS i inne usługi transmisji danych klienci mogą otrzymać bezpłatnie. Informacje te mogą być uzyskiwane za pomocą SMS lub połączeń głosowych w sieci ruchomej (poprzez wskazany przez operatora bezpłatny numer, gdzie klient będzie mógł uzyskać informacje o opłatach). Żądanie udostępniania takich informacji klient powinien złożyć pod bezpłatnym numerem wskazanym przez operatora.

Operator jest także zobowiązany do udzielenia pełnych informacji dotyczących opłat roamingowych wszystkim użytkownikom przy zawieraniu umowy o świadczeniu usług telekomunikacyjnych oraz do udzielania informacji o każdorazowej zmianie opłat roamingowych.

Jak korzystać z roamingu

Wprowadzenie nowych niższych stawek opłat roamingowych nie oznacza rozwiązania wszystkich problemów z tym związanych. Narzucona przez rozporządzenie obniżka taryf dotyczy wyłącznie połączeń głosowych, dlatego przed wyjazdem prosimy upewnić się, co do kosztów korzystania  z usług transmisji danych i SMS.

Dlatego dobrze jest uważnie przeczytać dalsze informacje o tym jak świadomie korzystać z tej usługi i nie narazić się na nieprzyjemne niespodzianki po powrocie z zagranicy i otrzymaniu rachunku od operatora.

Wyjeżdżając za granicę zwykły konsument zadaje sobie następujące pytania:

• w jaki sposób działa roaming?
• jakie są opłaty?
• kto je pobiera?

W skrócie odpowiedzi brzmią następująco:

• w momencie przekroczenia granicy własnego kraju użytkownik „rozpoczyna roaming”. Zagraniczny operator (host operator) przejmuje kontrolę nad wszystkimi połączeniami wychodzącymi oraz przychodzącymi na telefon komórkowy użytkownika;
• wszelkie rozliczenia następują pomiędzy operatorami mającymi zawarte odpowiednie umowy roamingowe. Użytkownik nie otrzymuje żadnego odrębnego rachunku;
• następnie operator, którego użytkownik jest abonentem, przesyła mu rachunek zawierający wszelkie rozliczenia związane z używaniem telefonu komórkowego za granicą.

Po uzyskaniu podstawowych informacji użytkownik powinien zastanowić się, w jaki sposób można korzystać z telefonu komórkowego za granicą, aby ponosić jak najmniejsze opłaty?

Z perspektywy pojedynczego konsumenta najważniejsze wydają się różnice pojawiające się po analizie rachunku telefonicznego otrzymanego po powrocie z zagranicznych wakacji czy wyjazdu służbowego. Konsumenci korzystający z telefonu komórkowego za granicą zwracają uwagę przede wszystkim na znaczne różnice w wysokości opłat. Różnice te wynikają z porównania wysokości opłat płaconych w kraju macierzystym z opłatami pobieranymi za korzystanie z telefonu za granicą.

Jak zmniejszyć koszt połączeń wykonywanych za granicą?

Połączenia oraz krótkie wiadomości tekstowe są o wiele droższe w przypadku korzystania z telefonu komórkowego poza granicami kraju.

Wysokość taryf oraz zakres dostępnych usług są uzależnione od kraju, do którego się wybierasz.

Pamiętaj, możesz zmniejszyć ewentualne koszty korzystania z roamingu – w wielu przypadkach znacznie – stosując poniższe rozwiązania.

• Koszt korzystania z telefonu komórkowego za granicą zależy od tego, jak z niego korzystasz – intensywnie czy okazjonalnie.
• Przed wyjazdem za granicę sprawdź opłaty swojego aktualnego dostawcy usług – to nic nie kosztuje!
• Jeżeli nie będziesz zadowolony ze swojej dotychczasowej taryfy możesz spróbować ją zmienić – operatorzy sieci ruchomych mają bardzo bogatą ofertę roamingową, w szczególności w okresach świątecznym i wakacyjnym.
• Koniecznie porównaj taryfy dotyczące użytkowników post-paid oraz pre-paid (użytkownicy pre-paid płacą w niektórych przypadkach dużo więcej).
• Staraj się porównać taryfy oferowane przez wszystkich operatorów w danym kraju a nie tylko operatorów będących w sojuszu z Twoim operatorem macierzystym.
• Pamiętaj o godzinach szczytu – warto dzwonić rano albo późnym wieczorem.
• Używaj usług oferowanych przez Twojego aktualnego dostawcę usług w zakresie wyboru najtańszego operatora – zazwyczaj operatorzy oferują usługę polegającą na wysłaniu SMS-a i sprawdzeniu stawek operatorów zagranicznych.
• Należy również pamiętać o zasadach taryfikacji, które w różnych krajach w zależności od sieci są odmienne – zazwyczaj pierwszy impuls taryfikowany jest po 60 sekundach a następne po kilkunastu (zazwyczaj jest to 15 sekund aczkolwiek w niektórych przypadkach każda sekunda taryfikowana jest jak impuls).
• Złóż zlecenie zablokowania połączeń przychodzących na pocztę głosową. Przekierowywanie połączeń na pocztę głosową, kiedy korzystasz z telefonu poza granicami kraju, nie jest bezpłatne. W przypadku przekierowań (gdy telefon jest zajęty, nie odpowiada lub jest poza zasięgiem) połączenie przychodzące jest przesyłane automatycznie do kraju pobytu użytkownika i dopiero jeżeli nie zostanie podjęte, wraca do kraju, z którego wyszło. Oznacza to dodatkowe koszty – użytkownik płaci za przeniesienie połączenia za granicę i jego ponowne przekazanie do kraju , z którego wyszło.
• Pamiętaj – zarówno połączenia wykonywane przez Ciebie jak i odbieranie oddzwaniającej poczty w roamingu jest płatne.
• Staraj się używać krótkich wiadomości tekstowych zamiast wykonywania połączeń.
• Używaj poczty elektronicznej zamiast telefonu.
• Używaj lokalnych aparatów samoinkasujących – oczywiście sprawdź wcześniej taryfy.
• Rozważ skorzystanie z usług lokalnego dostawcy usług w ruchomej publicznej sieci telefonicznej – w przypadku dłuższego pobytu warto kupić kartę SIM lokalnego dostawcy.
• Przed wyjazdem za granicę warto upewnić się, czy usługa roamingu jest aktywna oraz uzyskać aktualne informacje na temat sieci działających w kraju, do którego planowany jest wyjazd (zasięg, oferowane usługi, opłaty za połączenia). Można na tej podstawie jeszcze w Polsce wybrać preferowanego operatora.
• Korzystanie z roamingu jest proste: telefon sam wyszuka dostępne sieci GSM po włączeniu go na terytorium innego kraju i wybierze automatycznie jedną z nich. Po ok. 30-60 sekundach na wyświetlaczu pojawi się odpowiednia nazwa lub kod sieci.
• Jeżeli chcemy mieć wpływ na wybór operatora i wskazać tego, który oferuje np. najniższe stawki opłat, najlepszą jakość połączeń lub interesujące nas usługi, należy wyszukać i wybrać preferowanego operatora manualnie, zmieniając ustawienia w opcjach menu telefonu (najczęściej pozycje USTAWIENIA/WYBÓR SIECI). Ręczny wybór operatora może być także konieczny w przypadku, jeśli nasz telefon nie wybierze sieci automatycznie po włączeniu.
• Warto pamiętać, aby po ręcznym wybraniu operatora przełączyć aparat na wybór automatyczny. W przeciwnym wypadku każdorazowe wyjście z zasięgu spowoduje utratę sieci i konieczność ponownego ręcznego wyboru.
• W roamingu istnieje możliwość korzystania z blokad następujących połączeń:

- wszystkich rozmów wychodzących;
- wszystkich rozmów przychodzących;
- wszystkich wychodzących rozmów międzynarodowych;
- rozmów wychodzących podczas roamingu, oprócz połączeń lokalnych i do Polski;
- wszystkich połączeń przychodzących podczas roamingu.

• Usługa blokady rozmów pozwala lepiej kontrolować wydatki związane z użytkowaniem telefonu za granicą.
• Uprzedź najbliższe grono znajomych oraz rodzinę o wyjeździe, w ten sposób można uniknąć niepotrzebnych telefonów, a co za tym idzie niepotrzebnych wydatków – pamiętaj, płacisz za odbierane połączenia!

Należy również zwrócić uwagę na zasady naliczania opłat za określone rodzaje połączeń oraz usług. Generalnie opłaty za rozmowy inicjowane przez Abonenta za granicą naliczane są według stawek obowiązujących u danego operatora zagranicznego – operator krajowy dolicza również marżę za udostępnienie usług roamingowych.

W roamingu pobierane są również opłaty za połączenia przychodzące. Osoba inicjująca połączenie płaci jak za połączenie z siecią danego operatora, natomiast osoba przyjmująca połączenie ponosi koszty za międzynarodową część połączenia. Opłaty za SMSy wysyłane za granicą naliczane są według stawek danego operatora zagranicznego – operator krajowy dolicza określoną marżę za udostępnienie usług roamingowych. Całość kwoty podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w wysokości 22%.

Gdzie znaleźć informacje?

W dniu 4 października 2005 r. Komisja Europejska uruchomiła stronę internetową przeznaczoną dla użytkowników wyjeżdżających za granicę. Strona została uruchomiona, aby konsumenci mogli sprawdzić, ile będą płacić w określonym miejscu w Europie za korzystanie z telefonu komórkowego. Komisarz Unii Europejskiej, Pani Viviane Reding, zleciła stworzenie takiej strony z uwagi na wysokie koszty roamingu międzynarodowego oraz niską świadomość konsumentów co do wysokości opłat stosowanych w różnych krajach europejskich.

W związku z tym, jeżeli masz dostęp do Internetu, warto odwiedzić stronę przygotowaną przez Komisję Europejską.

Strona Komisji Europejskiej

www.europa.eu.int/information_society/activities/roaming

Dodatkowo 10 lipca 2006 r. wystartowała strona internetowa stworzona przez grupę GSM Europe (grupa stowarzyszenia operatorów telefonii komórkowej GSM). Na stronie tej umieszczone są informacje, które pomogą konsumentom w znalezieniu najkorzystniejszych stawek w roamingu międzynarodowym:

http://www.roaming.gsmeurope.org/