Dłoń mężczyzny klika w ikony symbolizujące usługi cyfrowe

Kogo będzie nadzorował Prezes UKE jako Koordynator ds. usług cyfrowych?

Prezydent RP podpisał ustawę z 4 września 2026 r. o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw. To istotny krok w budowaniu krajowego systemu stosowania Aktu o usługach cyfrowych (Digital Services Act – DSA). Ustawa, która wyznacza Prezesa UKE na polskiego Koordynatora ds. usług cyfrowych wejdzie w życie 6 listopada br.

Nowe przepisy określają krajowe ramy stosowania DSA – wskazują organy odpowiedzialne za nadzór i egzekwowanie rozporządzenia w Polsce, ich kompetencje oraz procedury działania.

Czy oznacza to, że Prezes UKE będzie nadzorował wszystkie platformy, serwisy i inne usługi internetowe dostępne dla użytkowników w Polsce?

Nie.

DSA tworzy europejski system nadzoru, w którym kompetencje są podzielone pomiędzy organy państw członkowskich i Komisję Europejską. Dostępność usługi w Polsce nie przesądza więc o tym, że jej dostawca podlega bezpośredniemu nadzorowi Prezesa UKE.

Kto podlega nadzorowi polskich organów?

Podstawową zasadą DSA jest powiązanie właściwości organu nadzorczego z państwem, w którym dostawca ma główne miejsce prowadzenia działalności w Unii Europejskiej.

Jeżeli znajduje się ono w Polsce, właściwe polskie organy mogą wykonywać wobec dostawcy kompetencje nadzorcze i egzekucyjne przewidziane w DSA. Jeżeli natomiast dostawca ma główne miejsce prowadzenia działalności w innym państwie członkowskim, co do zasady właściwe będą organy tego państwa.

Dlatego to, że portal lub aplikacja jest dostępna w języku polskim, posiada domenę „.pl”, kieruje ofertę lub reklamy do polskich użytkowników albo ma wielu użytkowników w Polsce, nie oznacza, że jej dostawca automatycznie podlega bezpośredniemu nadzorowi Prezesa UKE.

Taki podział kompetencji ma zapobiegać sytuacji, w której ten sam dostawca podlegałby równocześnie niezależnym postępowaniom organów kilku państw członkowskich.

DSA obejmuje także dostawców spoza Unii Europejskiej, którzy oferują usługi odbiorcom w UE. Taki dostawca ma obowiązek wyznaczyć przedstawiciela prawnego w jednym z państw członkowskich. Miejsce ustanowienia przedstawiciela ma znaczenie dla ustalenia właściwości organów. Jeżeli natomiast dostawca, mimo obowiązku, nie wyznaczy przedstawiciela, DSA przewiduje szczególne zasady wykonywania kompetencji nadzorczych.

A jeśli dostawca ma siedzibę w innym państwie UE?

Brak bezpośredniej właściwości wobec zagranicznego dostawcy nie oznacza braku możliwości działania po stronie polskiego Koordynatora.

DSA tworzy system współpracy pomiędzy krajowymi Koordynatorami, Europejską Radą ds. Usług Cyfrowych i Komisją Europejską.

Jeżeli Prezes UKE ma podstawy, aby podejrzewać, że dostawca podlegający właściwości innego państwa członkowskiego narusza DSA w sposób wpływający na odbiorców usług w Polsce, może zwrócić się do właściwego Koordynatora o ocenę sprawy i podjęcie odpowiednich działań.

DSA umożliwia również prowadzenie wspólnych czynności sprawdzających przez Koordynatorów z kilku państw. W określonych przypadkach sprawa może zostać skierowana – za pośrednictwem Europejskiej Rady ds. Usług Cyfrowych – do Komisji Europejskiej.

Polski Koordynator jest więc częścią europejskiego systemu nadzoru, a jego rola nie ogranicza się do spraw dotyczących dostawców mających główne miejsce prowadzenia działalności w Polsce.

Szczególna rola Komisji Europejskiej

Odrębne zasady dotyczą bardzo dużych platform internetowych (VLOP) i bardzo dużych wyszukiwarek internetowych (VLOSE).

Są to platformy wyznaczane przez Komisję Europejską, m.in. po osiągnięciu progu co najmniej 45 mln średnich miesięcznych aktywnych odbiorców w UE. Ze względu na skalę ich działania DSA nakłada na nie dodatkowe obowiązki dotyczące m.in. oceny i ograniczania ryzyk systemowych, audytów i dostępu do danych.

W zakresie tych dodatkowych obowiązków Komisja Europejska ma wyłączne kompetencje nadzorcze i egzekucyjne. W odniesieniu do pozostałych obowiązków DSA kompetencje zachowuje także państwo głównego miejsca prowadzenia działalności dostawcy, z uwzględnieniem szczególnych zasad dotyczących postępowań prowadzonych przez Komisję.

Sam status VLOP lub VLOSE nie oznacza więc automatycznie, że krajowe organy tracą wszystkie kompetencje wobec danego dostawcy.

Skarga do UKE a nadzór UKE – to nie to samo

Z perspektywy użytkownika to jedno z najważniejszych rozróżnień.

Możliwość złożenia skargi do Prezesa UKE nie oznacza, że Prezes UKE musi być organem bezpośrednio nadzorującym dostawcę, którego skarga dotyczy.

DSA daje odbiorcy usługi prawo do złożenia skargi dotyczącej zarzucanego naruszenia rozporządzenia do Koordynatora państwa członkowskiego, w którym odbiorca znajduje się lub ma siedzibę.

Oznacza to, że użytkownik znajdujący się w Polsce będzie mógł skierować skargę do Prezesa UKE również wtedy, gdy dostawca ma główne miejsce prowadzenia działalności w innym państwie członkowskim.

Jeżeli sprawa podlega właściwości polskich organów, będzie prowadzona w Polsce zgodnie z krajowym podziałem kompetencji pomiędzy Prezesa UKE, Prezesa UOKiK i Przewodniczącego KRRiT.

Jeżeli natomiast właściwy jest Koordynator innego państwa członkowskiego, Prezes UKE oceni otrzymaną skargę i – w stosownych przypadkach – przekaże ją właściwemu Koordynatorowi. Do przekazywanej skargi będzie mógł również dołączyć swoją opinię.

Użytkownik nie będzie więc musiał samodzielnie ustalać, który zagraniczny Koordynator jest właściwy dla danego dostawcy.

Co to oznacza w praktyce?

Zakres kompetencji Prezesa UKE zależy przede wszystkim od tego, gdzie dostawca ma główne miejsce prowadzenia działalności oraz – w przypadku VLOP i VLOSE – od zakresu kompetencji Komisji Europejskiej.

Dostępność usługi w Polsce nie oznacza więc automatycznie, że jej dostawca podlega bezpośredniemu nadzorowi Prezesa UKE. Jednocześnie brak bezpośredniej właściwości nie oznacza braku możliwości działania – DSA tworzy system współpracy pomiędzy Koordynatorami i Komisją Europejską.

Co istotne z perspektywy użytkownika, osoba znajdująca się w Polsce będzie mogła złożyć skargę do polskiego Koordynatora także wtedy, gdy dostawca podlega bezpośredniemu nadzorowi organu innego państwa członkowskiego.

Chcesz wiedzieć więcej?

Więcej informacji o zasadach właściwości, współpracy pomiędzy Koordynatorami, roli Europejskiej Rady ds. Usług Cyfrowych i Komisji Europejskiej oraz nadzorze nad VLOP i VLOSE znajdziesz w materiale załączonym do artykułu.

To pierwszy z cyklu materiałów, w których będziemy wyjaśniać, jak DSA działa w praktyce.

W kolejnym artykule odpowiemy na pytanie: co możesz zrobić, gdy masz problem z platformą? Pokażemy, jakie możliwości daje DSA, gdy platforma usunęła treść lub zablokowała konto, gdy chcesz zgłosić treść, którą uważasz za nielegalną, odwołać się od decyzji platformy albo zastanawiasz się nad złożeniem skargi do Koordynatora ds. usług cyfrowych.

Pliki do pobrania