Pozasądowe rozstrzyganie sporów

  • Nie zgadzasz się z decyzją platformy i chcesz, aby Twój spór ocenił niezależny od niej podmiot? DSA daje ci możliwość skorzystania z pozasądowego rozstrzygania sporów.

    Na podstawie art. 21 DSA możesz skierować spór dotyczący określonej decyzji platformy internetowej do certyfikowanego organu pozasądowego rozstrzygania sporów.

    To dodatkowa możliwość zakwestionowania decyzji platformy – niezależna od wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg platformy i niepozbawiająca Cię możliwości dochodzenia swoich praw przed sądem.

  • Kiedy możesz skorzystać z pozasądowego rozstrzygania sporów? rozwiń element

    Mechanizm z art. 21 DSA dotyczy sporów związanych z określonymi decyzjami platform internetowych, o których mowa w art. 20 ust. 1 DSA.

    Możesz z niego skorzystać m.in., gdy nie zgadzasz się z decyzją dotyczącą:

    • usunięcia informacji, uniemożliwienia dostępu do niej lub ograniczenia jej widoczności;
    • zawieszenia lub zakończenia świadczenia usługi – w całości lub w części;
    • zawieszenia lub zamknięcia konta;
    • zawieszenia, zakończenia lub innego ograniczenia możliwości monetyzacji informacji przekazanych przez użytkownika;
    • decyzji platformy podjętej w związku ze zgłoszeniem informacji, którą uważasz za nielegalną.

     

    Przykład: Platforma usuwa opublikowaną przez Ciebie treść, uznając ją za niezgodną ze swoim regulaminem. Nie zgadzasz się z tą oceną i chcesz, aby sprawę przeanalizował podmiot niezależny od platformy.

    Możesz zwrócić się do certyfikowanego organu pozasądowego rozstrzygania sporów posiadającego odpowiednią wiedzę fachową w zakresie spraw, których dotyczy Twój spór.

    Podobnie możesz postąpić, jeżeli zgłosiłeś platformie treść, którą uważasz za nielegalną, a nie zgadzasz się z decyzją podjętą przez platformę w związku z tym zgłoszeniem.

  • Czy najpierw musisz odwołać się do platformy? rozwiń element

    Nie.

    Skorzystanie z wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg platformy na podstawie art. 20 DSA nie jest warunkiem skierowania sporu do certyfikowanego organu pozasądowego rozstrzygania sporów.

    Możesz więc skorzystać z art. 21 DSA niezależnie od tego, czy wcześniej odwoływałeś się od decyzji bezpośrednio do platformy.

    W praktyce skorzystanie najpierw z wewnętrznego systemu platformy może być przydatne. Platforma ma wówczas możliwość ponownego przeanalizowania swojej decyzji, a Ty otrzymujesz jej stanowisko w sprawie. Jeżeli problem nie zostanie rozwiązany, możesz następnie zdecydować się na skierowanie sporu do podmiotu zewnętrznego.

    Nie jest to jednak obowiązkowa kolejność działania.

  • Kto rozstrzyga spór? rozwiń element

    Sprawy nie rozstrzyga ani sama platforma, ani Koordynator ds. usług cyfrowych. Spór rozpatruje certyfikowany organ pozasądowego rozstrzygania sporów.

    Jako użytkownik możesz wybrać certyfikowany organ posiadający odpowiednią wiedzę fachową w zakresie spraw będących przedmiotem Twojego sporu.

    Organy te podlegają certyfikacji przez Koordynatorów ds. usług cyfrowych. Aby uzyskać certyfikat, podmiot musi spełniać wymagania określone w DSA dotyczące m.in. bezstronności i niezależności, wiedzy fachowej oraz zasad prowadzenia postępowań.

    Certyfikat wydany przez Koordynatora ds. usług cyfrowych jest ważny we wszystkich państwach członkowskich. Nie musisz więc ograniczać się wyłącznie do organów certyfikowanych w Polsce. Wybierając organ, sprawdź jednak, jakiego rodzaju sprawy rozpatruje oraz w jakich językach prowadzi postępowania.

  • Jak skorzystać z pozasądowego rozstrzygania sporu? rozwiń element

    Krok 1. Ustal, jakiej decyzji dotyczy Twój spór

    Zidentyfikuj konkretną decyzję platformy, z którą się nie zgadzasz. Może to być np. usunięcie treści, zawieszenie konta albo decyzja dotycząca zgłoszonej przez Ciebie treści, którą uważasz za nielegalną.

    Krok 2. Wybierz certyfikowany organ

    Sprawdź listę certyfikowanych organów pozasądowego rozstrzygania sporów i wybierz organ posiadający odpowiednią wiedzę fachową w zakresie Twojej sprawy.

    Przed wyborem sprawdź:

    • zakres spraw rozpatrywanych przez organ;
    • język lub języki, w których prowadzi postępowania;
    • zasady postępowania;
    • sposób składania spraw i dokumentów;
    • informacje dotyczące ewentualnych opłat.

    → Sprawdź listę certyfikowanych organów pozasądowego rozstrzygania sporów

    Krok 3. Przygotuj informacje dotyczące sprawy

    Warto zgromadzić:

    • decyzję platformy, której dotyczy spór;
    • uzasadnienie tej decyzji;
    • treść wcześniejszego odwołania do platformy i jej odpowiedź – jeżeli korzystałeś z mechanizmu z art. 20 DSA;
    • informacje pozwalające zidentyfikować treść, konto lub zgłoszenie, którego dotyczy spór;
    • materiały potwierdzające Twoje stanowisko.

    Krok 4. Wyjaśnij, dlaczego nie zgadzasz się z decyzją

    Opisz konkretnie, czego dotyczy spór i dlaczego uważasz decyzję platformy za nieprawidłową.

    Odnieś się – w miarę możliwości – do powodów wskazanych przez platformę w uzasadnieniu decyzji.

    Krok 5. Złóż sprawę zgodnie z procedurą wybranego organu

    Certyfikowany organ powinien udostępnić informacje dotyczące sposobu wszczęcia postępowania, jego zasad oraz ewentualnych opłat.

  • Czy platforma musi uczestniczyć w postępowaniu? rozwiń element

    DSA wymaga, aby obie strony działały w dobrej wierze wobec wybranego certyfikowanego organu w celu rozstrzygnięcia sporu.

    Platforma nie może więc co do zasady po prostu zignorować postępowania dlatego, że sprawa została skierowana do podmiotu zewnętrznego.

    DSA przewiduje jednak możliwość odmowy udziału przez platformę, jeżeli spór dotyczący tych samych informacji i tych samych podstaw zarzucanej nielegalności lub niezgodności treści został już rozstrzygnięty.

  • Jak długo trwa postępowanie? rozwiń element

    Certyfikowany organ powinien udostępnić stronom swoją decyzję w rozsądnym terminie, nie później niż 90 dni kalendarzowych od otrzymania skargi. W przypadku bardzo złożonego sporu organ przedłużyć ten termin maksymalnie o kolejne 90 dni. Oznacza to, że w takich wyjątkowych przypadkach postępowanie może trwać łącznie maksymalnie 180 dni.

  • Czy rozstrzygnięcie jest wiążące? rozwiń element

    Nie.

    Certyfikowany organ nie ma uprawnienia do narzucenia stronom wiążącego rozstrzygnięcia sporu. Oznacza to, że jego decyzja nie działa tak jak orzeczenie sądu i nie jest wiążąca dla Ciebie ani dla platformy.

    Nie oznacza to jednak, że postępowanie jest pozbawione znaczenia. Pozwala uzyskać ocenę konkretnego sporu przez niezależny, certyfikowany i posiadający odpowiednią wiedzę fachową podmiot, a strony mają obowiązek współpracować z nim w dobrej wierze.

    Skorzystanie z tego mechanizmu nie pozbawia Cię prawa do skierowania sprawy do sądu. Możesz skorzystać z drogi sądowej na każdym etapie zgodnie z mającym zastosowanie prawem.

    Przykład: Platforma podtrzymała decyzję o usunięciu Twojej treści. Certyfikowany organ rozstrzyga spór na Twoją korzyść i uznaje, że decyzja platformy nie była prawidłowa. Rozstrzygnięcie organu nie jest odpowiednikiem wyroku sądu i samo w sobie nie ma takiej mocy wiążącej. Stanowi jednak wynik postępowania przeprowadzonego przez niezależny, certyfikowany podmiot. Jeżeli spór nadal nie zostanie rozwiązany, zachowujesz możliwość dochodzenia swoich praw przed sądem.

  • Ile kosztuje pozasądowe rozstrzyganie sporu? rozwiń element

    Dla użytkownika pozasądowe rozstrzyganie sporu powinno być bezpłatne albo dostępne za nieznaczną opłatą.

    Przed rozpoczęciem postępowania certyfikowany organ powinien poinformować Cię o wysokości opłaty albo o sposobie jej ustalenia.

    DSA określa również zasady ponoszenia kosztów w zależności od wyniku postępowania.

    Jeżeli spór zostanie rozstrzygnięty na Twoją korzyść

    Platforma ponosi wszystkie opłaty pobierane przez organ pozasądowego rozstrzygania sporów oraz zwraca Ci inne zasadne wydatki, które poniosłeś w związku z rozstrzyganiem sporu.

    Jeżeli spór zostanie rozstrzygnięty na korzyść platformy

    Nie masz obowiązku zwracania platformie opłat ani innych wydatków, które poniosła lub ma ponieść w związku z rozstrzyganiem sporu.

    Wyjątek dotyczy sytuacji, w której organ stwierdzi, że działałeś w sposób oczywisty w złej wierze.

    Przed skierowaniem sprawy sprawdź zasady dotyczące opłat stosowane przez wybrany certyfikowany organ.

  • Co możesz zrobić, jeżeli organ rozstrzygnął spór na Twoją korzyść, ale platforma nie zmieniła swojej decyzji? rozwiń element

    Rozstrzygnięcie certyfikowanego organu pozasądowego rozstrzygania sporów nie jest wiążące dla platformy ani dla użytkownika. Organ nie może więc nakazać platformie przywrócenia treści lub konta ani w inny sposób przymusowo wyegzekwować swojego rozstrzygnięcia.

    Jeżeli organ rozstrzygnął spór na Twoją korzyść, a platforma nie zmieniła swojej decyzji, możesz zwrócić się do niej o ponowne zajęcie stanowiska z uwzględnieniem wyniku postępowania pozasądowego.

    Nadal możesz również dochodzić swoich praw przed sądem. Skorzystanie z pozasądowego rozstrzygania sporu nie pozbawia Cię prawa do wszczęcia postępowania sądowego dotyczącego decyzji platformy.

    Jeżeli natomiast zachowanie platformy może wskazywać na naruszenie jej obowiązków wynikających z DSA – np. obowiązku współpracy w dobrej wierze z certyfikowanym organem pozasądowego rozstrzygania sporów – możesz rozważyć złożenie skargi do właściwego Koordynatora ds. usług cyfrowych.

    Pamiętaj jednak, że samo niezastosowanie się przez platformę do korzystnego dla Ciebie rozstrzygnięcia organu pozasądowego nie oznacza automatycznie naruszenia DSA, ponieważ rozstrzygnięcie to nie ma charakteru wiążącego.

  • Gdzie znaleźć certyfikowany organ? rozwiń element

    Organy pozasądowego rozstrzygania sporów podlegają urzędowej certyfikacji. W Polsce organem właściwym do ich certyfikowania jest Prezes UKE jako Koordynator ds. usług cyfrowych.

    Komisja Europejska publikuje wykaz certyfikowanych organów zgłoszonych przez Koordynatorów ds. usług cyfrowych. Możesz wybrać odpowiedni organ, biorąc pod uwagę przede wszystkim zakres jego wiedzy fachowej oraz języki, w których rozstrzyga spory.