Natrafiłeś w internecie na treść, którą uważasz za nielegalną? DSA przewiduje mechanizm, który umożliwia zgłoszenie jej bezpośrednio dostawcy usługi hostingu.
Może to być np. platforma społecznościowa, serwis umożliwiający publikowanie materiałów przez użytkowników, platforma handlowa lub inna usługa hostingu, która przechowuje informacje przekazane przez użytkowników.
Mechanizm ten, określony w art. 16 DSA, jest często nazywany mechanizmem notice and action – zgłaszania i działania.
Co możesz zgłosić?
Mechanizm z art. 16 DSA służy do zgłaszania konkretnych informacji, które uważasz za nielegalne.
Treści nielegalne to informacje, które same w sobie albo przez odniesienie do określonego działania, w tym sprzedaży produktów lub świadczenia usług, są niezgodne z prawem Unii Europejskiej lub prawem państwa członkowskiego zgodnym z prawem UE.
O tym, czy dana treść jest nielegalna, nie decyduje sam DSA. Wynika to z innych przepisów prawa.
W zależności od okoliczności może chodzić np. o treści związane z bezprawną sprzedażą określonych produktów, naruszeniem praw własności intelektualnej czy innymi działaniami zakazanymi przez obowiązujące przepisy.
Nie każda treść, która Ci się nie podoba, jest treścią nielegalną
Warto odróżnić treść nielegalną od treści, która jest jedynie niezgodna z regulaminem platformy albo którą uważasz za niestosowną, obraźliwą czy szkodliwą.
Treść może naruszać zasady platformy, nie będąc jednocześnie nielegalną. Może też być nielegalna niezależnie od tego, jak została zakwalifikowana w regulaminie platformy.
Mechanizm z art. 16 DSA dotyczy zgłaszania informacji, które zgłaszający uważa za nielegalne.
Przykład: Widzisz ofertę sprzedaży produktu i masz podstawy uważać, że jego oferowanie jest niezgodne z prawem.
Możesz skorzystać z mechanizmu zgłaszania udostępnionego przez dostawcę i wskazać konkretną ofertę oraz wyjaśnić, dlaczego uważasz ją za nielegalną.
Nie wystarczy natomiast samo stwierdzenie: „Ta oferta mi się nie podoba – usuńcie ją”. Dostawca powinien otrzymać informacje pozwalające mu zidentyfikować treść i ocenić zgłoszenie.
Gdzie zgłosić nielegalną treść?
Zgłoszenie kierujesz bezpośrednio do dostawcy usługi hostingu, na której znajduje się dana treść.
Dostawca powinien udostępnić mechanizm umożliwiający każdej osobie lub podmiotowi zgłoszenie obecności w jego usłudze konkretnych informacji, które zgłaszający uważa za nielegalne.
Mechanizm powinien:
- być łatwo dostępny;
- być przyjazny dla użytkownika;
- umożliwiać składanie zgłoszeń wyłącznie drogą elektroniczną.
W praktyce możesz znaleźć go np. przy konkretnej treści, w menu służącym do jej zgłaszania albo w centrum pomocy dostawcy.
Co powinno zawierać zgłoszenie?
DSA określa elementy, które powinny znaleźć się w zgłoszeniu. Ich przekazanie ma umożliwić dostawcy właściwą ocenę konkretnej treści.
Zgłoszenie powinno zawierać:
1. Wyjaśnienie, dlaczego uważasz treść za nielegalną
Przedstaw wystarczająco uzasadnione wyjaśnienie powodów, dla których uważasz, że dana informacja jest nielegalna.
Nie musisz być prawnikiem ani sporządzać opinii prawnej. Najważniejsze jest możliwie konkretne opisanie, na czym Twoim zdaniem polega nielegalność treści.
2. Dokładne wskazanie treści
Dostawca musi być w stanie ustalić, czego dotyczy Twoje zgłoszenie.
Podaj informacje pozwalające zidentyfikować treść – przede wszystkim dokładny adres URL, a jeżeli jest to konieczne, również dodatkowe informacje umożliwiające jej zlokalizowanie.
3. Twoje imię i nazwisko lub nazwę oraz adres e-mail
Co do zasady zgłoszenie powinno zawierać dane umożliwiające kontakt ze zgłaszającym.
DSA przewiduje jednak wyjątek dotyczący zgłoszeń odnoszących się do informacji, które uznaje się za związane z określonymi przestępstwami dotyczącymi niegodziwego traktowania w celach seksualnych, wykorzystywania seksualnego dzieci, pornografii dziecięcej oraz nagabywania dzieci w celach seksualnych.
4. Oświadczenie o działaniu w dobrej wierze
Powinieneś potwierdzić, że w dobrej wierze uważasz informacje i zarzuty zawarte w zgłoszeniu za prawidłowe i kompletne.
Jak przygotować skuteczne zgłoszenie?
Dobrze przygotowane zgłoszenie ułatwia dostawcy zidentyfikowanie treści i ocenę, czy jest ona nielegalna.
Co robisz krok po kroku?
Krok 1. Zidentyfikuj konkretną treść
Nie zgłaszaj ogólnie całego serwisu lub profilu, jeżeli problem dotyczy konkretnej informacji. Ustal dokładnie, co chcesz zgłosić.
Krok 2. Zapisz jej lokalizację
Skopiuj dokładny adres URL. Jeżeli sam adres nie wystarcza do odnalezienia treści, podaj również inne informacje umożliwiające jej zlokalizowanie.
Krok 3. Wyjaśnij, na czym polega problem
Opisz konkretnie, dlaczego uważasz treść za nielegalną.
Nie musisz wskazywać konkretnego artykułu ustawy, jeżeli go nie znasz. Twoje wyjaśnienie powinno jednak zawierać wystarczające informacje, aby dostawca mógł ocenić zgłoszenie.
Krok 4. Wypełnij formularz udostępniony przez dostawcę
Podaj wymagane informacje i złóż oświadczenie o działaniu w dobrej wierze.
Krok 5. Zachowaj potwierdzenie zgłoszenia
Zachowaj jego treść, datę złożenia, numer sprawy lub zgłoszenia oraz korespondencję z dostawcą.
Przykład: Zamiast napisać: „To jest nielegalne. Proszę usunąć.”, wskaż konkretną treść, jej lokalizację oraz opisz okoliczności, które powodują, że uważasz ją za nielegalną.
Im bardziej konkretne jest zgłoszenie, tym łatwiej dostawcy prawidłowo je ocenić.
Co dzieje się po wysłaniu zgłoszenia?
Jeżeli podałeś elektroniczne dane kontaktowe, dostawca powinien bez zbędnej zwłoki przesłać Ci potwierdzenie otrzymania zgłoszenia.
Następnie powinien rozpatrzyć zgłoszenie i podjąć decyzję dotyczącą informacji, której ona dotyczy.
Dostawca powinien rozpatrywać zgłoszenia oraz podejmować decyzje terminowo, z należytą starannością, w sposób niearbitralny i obiektywny.
Jeżeli przy rozpatrywaniu zgłoszenia lub podejmowaniu decyzji korzysta ze środków zautomatyzowanych, powinien również poinformować Cię o takim wykorzystaniu.
Ważne: zgłoszenie nie oznacza automatycznego usunięcia treści
Samo przesłanie zgłoszenia nie oznacza, że dostawca ma obowiązek automatycznie usunąć wskazaną przez Ciebie informację.
Dostawca powinien ocenić zgłoszenie i podjąć decyzję na podstawie przekazanych informacji oraz okoliczności sprawy.
Może więc zdecydować o usunięciu treści lub ograniczeniu dostępu do niej, ale może również uznać, że nie ma podstaw do podjęcia takiego działania.
Czy dostawca poinformuje Cię o swojej decyzji?
Jeżeli podałeś elektroniczne dane kontaktowe, dostawca powinien bez zbędnej zwłoki poinformować Cię o swojej decyzji dotyczącej zgłoszonej informacji.
Powinien również przekazać informacje o możliwościach odwołania się od tej decyzji.
Przykład: Zgłaszasz konkretną treść jako nielegalną. Po jej przeanalizowaniu platforma uznaje, że nie ma podstaw do jej usunięcia. Otrzymujesz informację, że treść pozostanie dostępna.
Jeżeli jest to platforma internetowa objęta art. 20 DSA i spełnione są warunki określone w tym przepisie, możesz zakwestionować decyzję w wewnętrznym systemie rozpatrywania skarg.
→ Sprawdź, jak odwołać się od decyzji platformy
Co zrobić, jeżeli nie możesz zgłosić nielegalnej treści?
Jeżeli dostawca usługi hostingu objęty art. 16 DSA:
- nie udostępnił mechanizmu zgłaszania nielegalnych treści;
- mechanizm nie pozwala przekazać informacji wymaganych przez DSA;
- nie potwierdza otrzymania zgłoszenia mimo podania przez Ciebie elektronicznych danych kontaktowych;
- albo nie realizuje innych obowiązków związanych z mechanizmem zgłaszania,
może to wskazywać na naruszenie obowiązków wynikających z DSA.
Zachowaj informacje dokumentujące problem – np. zrzuty ekranu, korespondencję, treść zgłoszenia lub komunikaty wyświetlane przez usługę.
Możesz wówczas rozważyć złożenie skargi do Koordynatora ds. usług cyfrowych na możliwe naruszenie DSA przez dostawcę.
→ Sprawdź, kiedy możesz złożyć skargę do Koordynatora ds. usług cyfrowych
Pamiętaj: zgłoszenie treści to nie skarga do Koordynatora
Jeżeli chcesz poinformować dostawcę, że konkretna treść znajdująca się w jego usłudze jest Twoim zdaniem nielegalna, właściwym mechanizmem jest przede wszystkim zgłoszenie przewidziane w art. 16 DSA.
Skarga do Koordynatora ds. usług cyfrowych z art. 53 DSA służy natomiast zgłoszeniu możliwego naruszenia przez dostawcę obowiązków wynikających z DSA. To dwa różne mechanizmy.
Platforma nie podjęła działania po Twoim zgłoszeniu?
Jeżeli nie zgadzasz się z decyzją platformy dotyczącą zgłoszonej przez Ciebie treści, sprawdź, czy możesz skorzystać z jej wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg.