- Urząd Komunikacji Elektronicznej

Prezes UKE Koordynatorem ds. usług cyfrowych. Nowe zadania i kompetencje UKE

Prezydent RP podpisał ustawę o zmianie ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną oraz niektórych innych ustaw, która tworzy krajowe ramy stosowania Aktu o usługach cyfrowych (Digital Services Act, DSA).

Zgodnie z nowymi przepisami Prezes UKE będzie pełnił funkcję Koordynatora ds. usług cyfrowych w Polsce i uzyska kompetencje niezbędne do realizacji zadań wynikających z rozporządzenia DSA.

To ważny etap budowy krajowego systemu stosowania DSA. Od maja 2025 r. Prezes UKE wykonywał część zadań Koordynatora na podstawie uchwały Rady Ministrów, przede wszystkim uczestnicząc w europejskiej współpracy i wymianie informacji. Po wejściu w życie ustawy zakres jego zadań zostanie znacząco rozszerzony.

Prezes UKE będzie odgrywał centralną rolę w krajowym systemie stosowania DSA, ale nie będzie jedynym organem odpowiedzialnym za jego egzekwowanie.

Ustawa wyznacza również inne organy właściwe

– Prezesa UOKiK oraz

Przewodniczącego KRRiT – i określa zakres powierzonych im zadań.

Jako Koordynator Prezes UKE będzie również odpowiadał za współpracę krajowych organów właściwych oraz współpracował z Koordynatorami innych państw członkowskich, Komisją Europejską i Europejską Radą ds. Usług Cyfrowych.

Jakie zadania otrzyma Prezes UKE?

Po wejściu w życie ustawy do zadań Prezesa UKE należeć będzie przede wszystkim:

• rozpatrywanie skarg użytkowników dotyczących naruszenia przez dostawców usług pośrednich obowiązków wynikających z rozporządzenia DSA;
• nadzór nad przestrzeganiem rozporządzenia DSA przez dostawców usług pośrednich podlegających właściwości Prezesa UKE;
• prowadzenie postępowań i kontroli w sprawach dotyczących naruszenia rozporządzenia DSA;
• egzekwowanie obowiązków wynikających z rozporządzenia DSA, w tym stosowanie przewidzianych prawem środków oraz nakładanie administracyjnych kar pieniężnych;
• certyfikacja organów pozasądowego rozstrzygania sporów;
• przyznawanie statusu zaufanego podmiotu sygnalizującego;
• realizacja zadań związanych z dostępem zweryfikowanych badaczy do danych;
• koordynowanie współpracy krajowych organów właściwych oraz współpraca z Komisją Europejską i Koordynatorami innych państw członkowskich.

Przy Prezesie UKE powstanie również Krajowa Rada ds. Usług Cyfrowych, pełniąca funkcję opiniodawczo-doradczą w sprawach związanych ze stosowaniem rozporządzenia DSA i funkcjonowaniem rynku usług cyfrowych.

Kogo będzie nadzorował Prezes UKE?

Bezpośredni nadzór Prezesa UKE będzie obejmował przede wszystkim dostawców usług pośrednich mających główne miejsce prowadzenia działalności w Polsce, a także innych dostawców podlegających jurysdykcji Polski zgodnie z rozporządzeniem DSA.

Wobec takich podmiotów Prezes UKE będzie mógł prowadzić postępowania, żądać informacji, przeprowadzać kontrole oraz stosować środki służące egzekwowaniu obowiązków wynikających z DSA, w tym – w przypadkach określonych przepisami – nakładać administracyjne kary pieniężne.

Prezes UKE nie będzie zatem bezpośrednio nadzorował wszystkich platform i usług cyfrowych dostępnych w Polsce.

DSA tworzy europejski system nadzoru, w którym właściwość poszczególnych organów zależy przede wszystkim od tego, w którym państwie członkowskim dostawca ma główne miejsce prowadzenia działalności.

Jeżeli zgodnie z zasadami DSA właściwy będzie organ innego państwa członkowskiego, to on będzie odpowiadał za bezpośredni nadzór nad dostawcą. Prezes UKE będzie w takich sprawach współpracował z właściwym Koordynatorem w ramach europejskiego systemu współpracy.

Użytkownicy będą mogli składać skargi do UKE

Jedną z najważniejszych zmian dla użytkowników będzie uruchomienie w Polsce mechanizmu skargowego przewidzianego w art. 53 DSA.

Użytkownik, który uważa, że dostawca usługi pośredniej naruszył obowiązki wynikające z rozporządzenia DSA, będzie mógł złożyć skargę do Prezesa UKE. Dotyczy to również sytuacji, gdy dostawca ma główne miejsce prowadzenia działalności w innym państwie członkowskim.

Prezes UKE oceni skargę i – jeżeli sprawa będzie należała do właściwości Koordynatora innego państwa członkowskiego – będzie mógł ją przekazać do właściwego organu. Jeżeli natomiast zgodnie z zasadami DSA właściwy będzie Prezes UKE, sprawa będzie rozpatrywana przez UKE.

Dzięki temu polski użytkownik będzie mógł skorzystać z mechanizmu skargowego DSA za pośrednictwem krajowego Koordynatora, również w sprawach dotyczących dostawców mających siedzibę w innych państwach Unii Europejskiej.

UKE przygotowuje dedykowany formularz do składania skarg oraz instrukcje dla użytkowników. Szczegółowe informacje dotyczące sposobu składania skarg oraz wymaganych informacji i dokumentów zostaną opublikowane w związku z wejściem w życie nowych przepisów.

Nakazy dotyczące nielegalnych treści – kolejny etap

Podpisana ustawa nie uruchamia wszystkich mechanizmów związanych ze stosowaniem rozporządzenia DSA w Polsce.

W szczególności nie wprowadza krajowej procedury wydawania nakazów dotyczących nielegalnych treści, o których mowa w art. 9 DSA, ani nie przyznaje Prezesowi UKE kompetencji do wydawania takich nakazów.

Oznacza to, że po wejściu w życie ustawy Prezes UKE będzie mógł rozpatrywać skargi użytkowników, nadzorować dostawców podlegających jego właściwości, prowadzić postępowania i egzekwować obowiązki wynikające z DSA, ale nie będzie na tej podstawie wydawał nakazów usunięcia lub zablokowania dostępu do konkretnych nielegalnych treści.

Mechanizm dotyczący takich nakazów, w tym zadania Prezesa UKE w tym zakresie, jest przedmiotem odrębnego procesu legislacyjnego i ma zostać uregulowany w kolejnej ustawie wdrażającej DSA do polskiego porządku prawnego.

UKE przygotowuje się do nowych zadań

UKE prowadzi prace organizacyjne, proceduralne i techniczne niezbędne do rozpoczęcia wykonywania nowych kompetencji.

Obejmują one m.in. przygotowanie systemu obsługi skarg użytkowników, dedykowanego formularza i instrukcji, procedur prowadzenia postępowań oraz rozwiązań dotyczących certyfikacji i przyznawania statusów przewidzianych w DSA.

Szczegółowe informacje dotyczące nowych procedur i sposobu korzystania z mechanizmów przewidzianych w DSA będziemy publikować wraz z wejściem w życie ustawy.

Ustawa wejdzie w życie po upływie 30 dni od dnia jej ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.