Obowiązki dostawcy platformy internetowej
Platforma internetowa jest szczególnym rodzajem usługi hostingu. Obowiązki wynikające z DSA mają zatem charakter warstwowy.
Jeżeli świadczysz usługę platformy internetowej, podlegasz:
- obowiązkom wspólnym dla wszystkich dostawców usług pośrednich,
- dodatkowym obowiązkom właściwym dla dostawców usług hostingu,
- dodatkowym obowiązkom właściwym dla dostawców platform internetowych.
Jeżeli Twoja platforma umożliwia konsumentom zawieranie z przedsiębiorcami umów na odległość albo została wskazana jako bardzo duża platforma internetowa (VLOP), mogą mieć do Ciebie zastosowanie kolejne obowiązki.
Czy wszystkie platformy podlegają dodatkowym obowiązkom?
Nie. DSA przewiduje wyłączenie dotyczące mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw.
Obowiązki określone w sekcji 3 rozdziału III DSA – z wyjątkiem art. 24 ust. 3 – nie mają zastosowania do dostawców platform internetowych kwalifikujących się jako mikroprzedsiębiorstwa lub małe przedsiębiorstwa w rozumieniu zalecenia 2003/361/WE. Wyłączenie ma również zastosowanie przez 12 miesięcy od utraty takiego statusu zgodnie z art. 4 ust. 2 tego zalecenia. Nie ma ono jednak zastosowania do dostawców platform wskazanych jako bardzo duże platformy internetowe (VLOP).
Oznacza to, że dostawca korzystający z wyłączenia nadal musi – na żądanie właściwego Koordynatora ds. usług cyfrowych lub Komisji Europejskiej – przekazać informacje określone w art. 24 ust. 3 DSA dotyczące liczby aktywnych odbiorców usługi oraz, jeżeli zostanie o to poproszony, dodatkowe informacje dotyczące sposobu dokonania tych obliczeń.
Jakie masz obowiązki?
Wykonuj obowiązki wspólne dla dostawców usług pośrednich.
Jako dostawca platformy internetowej podlegasz obowiązkom wspólnym dla dostawców usług pośrednich dotyczącym:
- punktu kontaktowego dla organów – art. 11 DSA;
- punktu kontaktowego dla odbiorców usług – art. 12 DSA;
- przedstawiciela prawnego, jeżeli nie masz siedziby w Unii Europejskiej – art. 13 DSA;
- warunków korzystania z usług – art. 14 DSA;
- nakazów dotyczących nielegalnych treści i udzielenia informacji – art. 9 i 10 DSA;
- sprawozdawczości dotyczącej moderowania treści – art. 15 DSA.
Dodatkowe obowiązki właściwe dla hostingu
Ponieważ każda platforma internetowa jest usługą hostingu, musisz również wykonywać dodatkowe obowiązki przewidziane dla dostawców usług hostingu.
7. Zapewnij mechanizm zgłaszania nielegalnych treści
Musisz zapewnić mechanizm umożliwiający dowolnej osobie lub podmiotowi zgłoszenie obecności w Twojej usłudze konkretnych informacji, które uważają za nielegalne treści.
Mechanizm musi:
- być łatwo dostępny i przyjazny dla użytkownika,
- umożliwiać dokonywanie zgłoszeń drogą elektroniczną,
- ułatwiać składanie wystarczająco precyzyjnych i odpowiednio uzasadnionych zgłoszeń.
Zgłoszenie powinno umożliwiać przekazanie informacji wymaganych w art. 16 ust. 2 DSA, w szczególności:
- wystarczająco uzasadnionego wyjaśnienia powodów, dla których zgłaszający uważa dane informacje za nielegalne treści,
- jasnego wskazania dokładnej elektronicznej lokalizacji informacji, np. dokładnego adresu URL, oraz – w razie potrzeby – dodatkowych informacji umożliwiających identyfikację treści,
- imienia i nazwiska lub nazwy oraz adresu poczty elektronicznej zgłaszającego, z wyjątkiem przypadków określonych w DSA,
- oświadczenia potwierdzającego, że zgłaszający działa w dobrej wierze i że informacje zawarte w zgłoszeniu są prawidłowe i kompletne.
Jeżeli zgłoszenie zawiera elektroniczne dane kontaktowe zgłaszającego, musisz bez zbędnej zwłoki potwierdzić jego otrzymanie.
Musisz również bez zbędnej zwłoki poinformować zgłaszającego o swojej decyzji dotyczącej informacji objętych zgłoszeniem oraz o możliwościach odwołania się od tej decyzji.
Decyzje dotyczące zgłoszeń musisz podejmować terminowo, z należytą starannością, w sposób niearbitralny i obiektywny.
Jeżeli do rozpatrywania zgłoszeń lub podejmowania decyzji wykorzystujesz zautomatyzowane środki, musisz poinformować o tym zgłaszającego.
Podstawa prawna: art. 16 DSA.
8. Uzasadniaj decyzje dotyczące treści lub odbiorców usług
Jeżeli ze względu na uznanie informacji przekazanych przez odbiorcę za nielegalne treści albo za treści niezgodne z warunkami korzystania z usług nakładasz określone ograniczenie, musisz przedstawić zainteresowanemu odbiorcy jasne i konkretne uzasadnienie swojej decyzji.
Obowiązek dotyczy m.in.:
- ograniczenia widoczności określonych informacji, w tym ich usunięcia, uniemożliwienia dostępu do nich lub depozycjonowania,
- zawieszenia, zakończenia lub innego ograniczenia płatności pieniężnych,
- zawieszenia lub zakończenia świadczenia usługi w całości lub w części,
- zawieszenia lub zamknięcia konta odbiorcy usługi.
Uzasadnienie należy przekazać najpóźniej w chwili nałożenia ograniczenia, jeżeli znasz odpowiednie elektroniczne dane kontaktowe odbiorcy.
Powinno ono zawierać informacje określone w art. 17 ust. 3 DSA, w tym:
- wskazanie nałożonego ograniczenia i – w stosownych przypadkach – jego zakresu terytorialnego oraz okresu obowiązywania,
- fakty i okoliczności, na których opiera się decyzja,
- informację o ewentualnym wykorzystaniu zautomatyzowanych środków przy podejmowaniu decyzji,
- podstawę prawną, jeżeli decyzja dotyczy nielegalnych treści, albo podstawę wynikającą z warunków korzystania z usług, jeżeli informacja została uznana za z nimi niezgodną,
- informacje o dostępnych możliwościach odwołania się od decyzji.
Obowiązek przedstawienia uzasadnienia nie ma zastosowania, gdy informacje są wprowadzającymi w błąd treściami handlowymi o dużej objętości.
Podstawa prawna: art. 17 DSA.
9. Zawiadamiaj o podejrzeniu popełnienia określonych przestępstw
Jeżeli poweźmiesz wiadomość o informacjach dających podstawę do podejrzenia, że popełniono, popełnia się lub może dojść do popełnienia przestępstwa zagrażającego życiu lub bezpieczeństwu osoby lub osób, musisz niezwłocznie zawiadomić organy ścigania lub organy sądowe zainteresowanego państwa członkowskiego lub państw członkowskich.
Wraz z zawiadomieniem musisz przekazać wszystkie dostępne istotne informacje.
Jeżeli nie możesz z dostateczną pewnością ustalić zainteresowanego państwa członkowskiego, zawiadamiasz organy ścigania państwa członkowskiego, w którym masz siedzibę lub w którym Twój przedstawiciel prawny ma miejsce zamieszkania lub siedzibę, albo Europol.
Podstawa prawna: art. 18 DSA.
Dodatkowe obowiązki dostawcy platformy internetowej
Jeżeli nie korzystasz z wyłączenia przewidzianego w art. 19 DSA, do obowiązków wspólnych i obowiązków właściwych dla hostingu dochodzą kolejne obowiązki.
10. Zapewnij wewnętrzny system rozpatrywania skarg
Musisz zapewnić odbiorcom usługi, w tym osobom lub podmiotom, które dokonały zgłoszenia, dostęp do skutecznego wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg.
System musi umożliwiać elektroniczne i bezpłatne składanie skarg przez okres co najmniej sześciu miesięcy od podjęcia przez platformę decyzji dotyczącej:
- usunięcia informacji, uniemożliwienia dostępu do nich lub ograniczenia ich widoczności;
- zawieszenia lub zakończenia świadczenia usługi odbiorcy w całości lub w części;
- zawieszenia lub zamknięcia konta odbiorcy;
- zawieszenia, zakończenia lub innego ograniczenia możliwości monetyzacji informacji przekazanych przez odbiorcę.
Skargi musisz rozpatrywać terminowo, w sposób niedyskryminacyjny, z należytą starannością i niearbitralnie.
Jeżeli skarga zawiera wystarczające podstawy do uznania, że zaskarżona decyzja była nieuzasadniona albo że informacje, których dotyczy skarga, nie są nielegalne ani niezgodne z warunkami korzystania z usług, musisz bez zbędnej zwłoki uchylić swoją decyzję.
Decyzje w sprawie skarg nie mogą być podejmowane wyłącznie na podstawie zautomatyzowanych środków.
Podstawa prawna: art. 20 DSA.
11. Współpracuj z certyfikowanymi organami pozasądowego rozstrzygania sporów
Odbiorca usługi, którego dotyczy decyzja platformy objęta art. 20 DSA, może wybrać certyfikowany organ pozasądowego rozstrzygania sporów w celu rozstrzygnięcia sporu dotyczącego tej decyzji.
Musisz współpracować z wybranym certyfikowanym organem w dobrej wierze.
Rozstrzygnięcie takiego organu nie jest wiążące dla platformy ani odbiorcy usługi. Skorzystanie z tego mechanizmu nie pozbawia odbiorcy prawa do dochodzenia swoich praw przed sądem.
Możesz odmówić współpracy z organem, jeżeli spór dotyczący tych samych informacji i tych samych podstaw zarzucanej nielegalności lub niezgodności treści został już rozstrzygnięty przez właściwy certyfikowany organ.
Podstawa prawna: art. 21 DSA.
→ Dowiedz się więcej o pozasądowym rozstrzyganiu sporów
12. Priorytetowo traktuj zgłoszenia zaufanych podmiotów sygnalizujących
Zgłoszenia składane za pośrednictwem mechanizmu z art. 16 DSA przez zaufane podmioty sygnalizujące i dotyczące obszaru ich specjalistycznej wiedzy musisz traktować priorytetowo oraz rozpatrywać i podejmować decyzje w ich sprawie bez zbędnej zwłoki.
Status zaufanego podmiotu sygnalizującego nie oznacza uprawnienia do nakazania platformie usunięcia treści. Zgłoszenie nadal podlega ocenie przez dostawcę zgodnie z DSA.
Podstawa prawna: art. 22 DSA.
→ Dowiedz się więcej o zaufanych podmiotach sygnalizujących
13. Stosuj środki ochrony przed nadużywaniem platformy
Po uprzednim ostrzeżeniu musisz zawieszać na rozsądny okres świadczenie usług odbiorcom, którzy często przekazują oczywiście nielegalne treści.
Po uprzednim ostrzeżeniu musisz również zawieszać na rozsądny okres rozpatrywanie zgłoszeń i skarg składanych przez osoby, podmioty lub skarżących, którzy często dokonują oczywiście bezzasadnych zgłoszeń lub wnoszą oczywiście bezzasadne skargi.
Decyzję o zawieszeniu musisz podejmować indywidualnie, terminowo, z należytą starannością i obiektywnie, z uwzględnieniem wszystkich istotnych faktów i okoliczności.
W warunkach korzystania z usług musisz jasno i szczegółowo określić politykę dotyczącą takich nadużyć, w tym przykłady okoliczności branych pod uwagę przy ich ocenie oraz okres zawieszenia.
Podstawa prawna: art. 23 DSA.
14. Wykonuj dodatkowe obowiązki w zakresie przejrzystości
W sprawozdaniach publikowanych na podstawie art. 15 DSA musisz zamieszczać dodatkowe informacje dotyczące m.in.:
- sporów przekazanych do certyfikowanych organów pozasądowego rozstrzygania sporów, wyników tych postępowań oraz czasu ich trwania,
- przypadków zawieszenia świadczenia usług, rozpatrywania zgłoszeń i skarg na podstawie art. 23 DSA.
Podstawa prawna: art. 24 ust. 1 DSA.
15. Publikuj informacje o liczbie aktywnych odbiorców
Co najmniej raz na sześć miesięcy musisz publikować w publicznie dostępnej części interfejsu internetowego informację o średniej miesięcznej liczbie aktywnych odbiorców platformy w Unii, obliczonej jako średnia z poprzednich sześciu miesięcy.
Obowiązek ten jest objęty wyłączeniem przewidzianym w art. 19 DSA dla mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw.
Niezależnie od tego wyłączenia na żądanie właściwego Koordynatora ds. usług cyfrowych lub Komisji Europejskiej musisz przekazać aktualne informacje o liczbie aktywnych odbiorców, a także – jeżeli zostaniesz o to poproszony – dodatkowe informacje dotyczące sposobu dokonania obliczeń.
Podstawa prawna: art. 19 oraz art. 24 ust. 2–3 DSA.
16. Przekazuj decyzje do Bazy Transparentności DSA
Musisz bez zbędnej zwłoki przekazywać Komisji Europejskiej decyzje i uzasadnienia, o których mowa w art. 17 ust. 1 DSA, w celu umieszczenia ich w publicznie dostępnej, nadającej się do odczytu maszynowego Bazie Transparentności DSA.
Przekazywane informacje nie mogą zawierać danych osobowych.
Podstawa prawna: art. 24 ust. 5 DSA.
→ Dowiedz się więcej o Bazie Transparentności DSA
17. Projektuj interfejs w sposób umożliwiający podejmowanie wolnych i świadomych decyzji
Nie możesz projektować, organizować ani obsługiwać interfejsu internetowego w sposób, który wprowadza odbiorców usługi w błąd lub nimi manipuluje albo w inny istotny sposób zakłóca lub ogranicza ich zdolność do podejmowania wolnych i świadomych decyzji.
Zakaz ten nie ma zastosowania do praktyk objętych dyrektywą 2005/29/WE dotyczącą nieuczciwych praktyk handlowych lub RODO.
Podstawa prawna: art. 25 DSA.
18. Zapewnij przejrzystość reklam
Jeżeli prezentujesz reklamy na interfejsie platformy, musisz zapewnić, aby odbiorca w odniesieniu do każdej konkretnej reklamy mógł w sposób jasny, wyraźny, zwięzły i jednoznaczny oraz w czasie rzeczywistym:
- stwierdzić, że dana informacja jest reklamą;
- zidentyfikować osobę fizyczną lub prawną, w imieniu której reklama jest prezentowana;
- zidentyfikować osobę fizyczną lub prawną, która zapłaciła za reklamę – jeżeli jest to inny podmiot;
- uzyskać bezpośrednio i łatwo dostępne istotne informacje o głównych parametrach wykorzystanych do ustalenia odbiorcy reklamy oraz, w stosownych przypadkach, o sposobie zmiany tych parametrów.
Musisz również zapewnić odbiorcom funkcję umożliwiającą zadeklarowanie, czy przekazywane przez nich treści stanowią lub zawierają informacje handlowe, a po dokonaniu takiej deklaracji odpowiednio oznaczyć te treści dla innych odbiorców.
Nie możesz prezentować reklam opartych na profilowaniu z wykorzystaniem szczególnych kategorii danych osobowych określonych w art. 9 ust. 1 RODO.
Podstawa prawna: art. 26 DSA.
19. Zapewnij przejrzystość systemów rekomendacji
Jeżeli korzystasz z systemów rekomendacji, musisz w warunkach korzystania z usług – prostym i przystępnym językiem – określić główne parametry stosowane w tych systemach oraz dostępne odbiorcom możliwości zmiany tych parametrów lub wpływania na nie.
Informacje te powinny wyjaśniać, dlaczego określone informacje są sugerowane odbiorcy, i wskazywać co najmniej:
- kryteria mające największe znaczenie przy określaniu sugerowanych informacji,
- powody względnego znaczenia tych parametrów.
Jeżeli dostępnych jest kilka opcji systemu rekomendacji określających względną kolejność prezentowanych informacji, odbiorca musi mieć możliwość łatwego wyboru i zmiany preferowanej opcji w dowolnym momencie, bezpośrednio z odpowiedniej części interfejsu platformy.
Podstawa prawna: art. 27 DSA.
20. Zapewnij wysoki poziom ochrony małoletnich
Jeżeli Twoja platforma jest dostępna dla małoletnich, musisz stosować odpowiednie i proporcjonalne środki zapewniające wysoki poziom prywatności, bezpieczeństwa i ochrony małoletnich w ramach usługi.
Nie możesz prezentować małoletnim reklam opartych na profilowaniu wykorzystującym ich dane osobowe, jeżeli z wystarczającą pewnością wiesz, że odbiorca usługi jest małoletni.
Wykonywanie tych obowiązków nie oznacza obowiązku przetwarzania dodatkowych danych osobowych wyłącznie w celu ustalenia, czy odbiorca usługi jest małoletni.
Podstawa prawna: art. 28 DSA.
Dodatkowe obowiązki platform umożliwiających konsumentom zawieranie umów z przedsiębiorcami
Jeżeli Twoja platforma umożliwia konsumentom zawieranie z przedsiębiorcami umów na odległość, oprócz obowiązków właściwych dla platform internetowych mogą mieć do Ciebie zastosowanie dodatkowe obowiązki określone w art. 30–32 DSA.
Czy wszystkie takie platformy podlegają dodatkowym obowiązkom?
Nie. Sekcja 4 rozdziału III DSA nie ma zastosowania do dostawców takich platform, którzy kwalifikują się jako mikroprzedsiębiorstwa lub małe przedsiębiorstwa w rozumieniu zalecenia 2003/361/WE.
Wyłączenie ma również zastosowanie przez 12 miesięcy od utraty takiego statusu, zgodnie z art. 4 ust. 2 tego zalecenia. Nie ma ono zastosowania do platform wskazanych jako VLOP.
Podstawa prawna: art. 29 DSA.
21. Zweryfikuj informacje o przedsiębiorcach
Przed umożliwieniem przedsiębiorcy korzystania z platformy w celu promowania komunikatów dotyczących produktów lub usług albo oferowania produktów lub usług konsumentom znajdującym się w Unii musisz uzyskać – w zakresie mającym zastosowanie – informacje określone w art. 30 DSA, obejmujące m.in.:
- imię i nazwisko lub nazwę, adres, numer telefonu i adres poczty elektronicznej przedsiębiorcy;
- kopię dokumentu tożsamości lub inną identyfikację elektroniczną;
- dane rachunku płatniczego;
- jeżeli przedsiębiorca jest wpisany do rejestru handlowego lub podobnego rejestru publicznego – informacje o tym rejestrze i numer rejestracyjny lub równoważny środek identyfikacji;
- własne poświadczenie przedsiębiorcy, że zobowiązuje się oferować wyłącznie produkty lub usługi zgodne z mającymi zastosowanie przepisami prawa Unii.
Przed umożliwieniem przedsiębiorcy korzystania z platformy do tych celów musisz dołożyć wszelkich starań, aby ocenić wiarygodność i kompletność przekazanych informacji, korzystając z odpowiednich źródeł wskazanych w DSA.
Jeżeli uzyskasz wystarczające wskazówki lub masz powody, aby sądzić, że informacje są nieprawidłowe, niekompletne lub nieaktualne, musisz zażądać ich niezwłocznego poprawienia lub uzupełnienia. Jeżeli przedsiębiorca nie wykona tego żądania, musisz szybko zawiesić świadczenie mu usługi w zakresie oferowania produktów lub usług konsumentom w Unii do czasu pełnego wykonania żądania.
Informacje należy przechowywać w sposób bezpieczny przez sześć miesięcy po zakończeniu stosunku umownego z przedsiębiorcą, a następnie usunąć.
Informacje określone w art. 30 ust. 1 lit. a), d) i e) musisz udostępniać odbiorcom usługi na platformie w sposób jasny, łatwo dostępny i zrozumiały.
Podstawa prawna: art. 30 DSA.
22. Zaprojektuj platformę tak, aby przedsiębiorcy mogli wykonywać swoje obowiązki
Interfejs platformy musi być zaprojektowany i zorganizowany w sposób umożliwiający przedsiębiorcom wykonywanie obowiązków dotyczących informacji przed zawarciem umowy, zgodności oraz informacji na temat bezpieczeństwa produktów, wynikających z mającego zastosowanie prawa Unii.
Musisz zapewnić przedsiębiorcom możliwość przekazywania informacji wymaganych przez art. 31 DSA.
Przed umożliwieniem przedsiębiorcy oferowania produktów lub usług musisz dołożyć wszelkich starań, aby ocenić, czy przedsiębiorca przekazał wymagane informacje.
Po umożliwieniu przedsiębiorcy oferowania produktów lub usług musisz dokładać rozsądnych starań, aby losowo sprawdzać w odpowiednich oficjalnych, ogólnodostępnych i nadających się do odczytu maszynowego internetowych bazach danych lub interfejsach internetowych, czy oferowane produkty lub usługi zostały zidentyfikowane jako nielegalne.
Podstawa prawna: art. 31 DSA.
23. Informuj konsumentów o nielegalnym produkcie lub usłudze
Jeżeli poweźmiesz wiadomość – niezależnie od wykorzystanych środków – o nielegalnym produkcie lub nielegalnej usłudze oferowanych przez przedsiębiorcę konsumentom znajdującym się w Unii za pośrednictwem platformy, musisz poinformować konsumentów, którzy nabyli taki produkt lub usługę za pośrednictwem platformy – o ile posiadasz ich dane kontaktowe – o:
- tym, że produkt lub usługa są nielegalne;
- tożsamości przedsiębiorcy;
- odpowiednich środkach odwoławczych.
Obowiązek dotyczy konsumentów, którzy nabyli dany produkt lub usługę w ciągu sześciu miesięcy poprzedzających moment, w którym powziąłeś wiadomość o ich nielegalnym charakterze.
Jeżeli nie posiadasz danych kontaktowych wszystkich zainteresowanych konsumentów, musisz podać te informacje do wiadomości publicznej w łatwo dostępny sposób na swoim interfejsie internetowym.
Podstawa prawna: art. 32 DSA.
DSA nie nakłada ogólnego obowiązku monitorowania
Także dostawca platformy internetowej nie ma ogólnego obowiązku monitorowania informacji, które przekazuje lub przechowuje, ani aktywnego ustalania faktów lub okoliczności wskazujących na nielegalną działalność.
Poszczególne obowiązki dotyczące reagowania na konkretne informacje, zgłoszenia lub inne okoliczności określone w DSA nie ustanawiają generalnego obowiązku monitorowania wszystkich treści na platformie.
Pamiętaj
Zakres Twoich obowiązków zależy nie tylko od tego, że świadczysz usługę platformy internetowej, ale również od charakteru platformy, wielkości przedsiębiorstwa oraz skali świadczonej usługi.
Jeżeli umożliwiasz konsumentom zawieranie z przedsiębiorcami umów na odległość, sprawdź dodatkowe obowiązki z art. 30–32 DSA.
Jeżeli Twoja platforma została wskazana przez Komisję Europejską jako bardzo duża platforma internetowa (VLOP), podlegasz również dodatkowym obowiązkom określonym w sekcji 5 rozdziału III DSA.